KÖPRÜLER

Köprüler sistem veriyolları ve veri ileti yollarının bağlantılarında kullanılan bir anakart bileşenidir. Bu bağlantılarda önem düzeyine göre iki gruba ayrılmıştı : Kuzey ve Güney Bağlantıları.

Kuzey köprüsü; mimarinin AGP veriyolu ile sistem veriyolunu (işlemci ile bellek arasında ki iletişim) birbirine bağlar.

Güney köprüsü ise; AGP dışındaki diğer veriyolları ve ekbirimler (ISA,PCI,BIOS,USB,IDE vb...) ile sistem veriyonu birbirine bağlar

Performans olarak karşılaştırıldığında kuzey köprüsü daha hızlı çalışmaktadır. Bu nedenle ek soğutmaya ihtiyaç duyar.

• OverClock

Bir işlemcinin performansı çalıştırdığı komut sayısıyla belirlenir. Komutların çalışması ise frekanslarla belirlenir. Dolayısıyla birim zamanda yayılan frekans işlemcide çalıştırılacak maksimum komut sayısıyla ilgilidir.Dolayısıyla işlemcinin hızı Hz (hertz)'nin katları şeklinde belirtilir. (Hz - Mhz - Ghz) İşlemcinin standart hızı (Örneğin 2000 mhz) ekstra bir donanım gerektirmeden arttırma çabasına (Örneğin 2200 mhz'e çıkartmak) işlemine overclock denir.

• OverClock İşlemleri

Overclock işlemlerinde kuzey köprüsü önemli bir yer tutar. Çünkü AGp portu ile sistem veri yollları yüksek hızla çalışır. Bu bağlantı yolunda kuzey köprüsü ile işlemci arasındaki bölüm diğerlerine göre en yüksek performans gerektirir. Bu nedenle bu bölüme FSB (Front Side Bus) adı verilir.

Overclock işleminde diğer önemli kavram ise saat frekansıdır. Her bir frekans bir komut çevrimini tanımladığına göre frekansın büyüklüğü mimarinin performansıyla doğrudan ilişkilidir.

• İşlemci Çarpanı

FSB'nin performansı açısından belirli bir hızda çalışması gerekir. Buna ilişkin hız belirlemesi işlemcinin içerisinde yer alan bir kontrolör ile sağlanır. Kontrolör aslında belirli bir hız birimde değil, işlemci hızının oranını tutar.

ÖRNEK: Bir işlemcide yer alan FSB'nin hızı 240 mhz ise ; yeni nesil bir AMD işlemcilerinde işlemci çarpanı 12 olduğu düşünülürse, işlemcinin hızı 240x12=2800 mhz'dir.

Burada amaç CPU Hızı / FSB (Sistem veri yolu hızı) = 1'e yaklaştırmaktır. Şu an ki teknolojide bu imkansızdır. Burada ki espiri çarpan arttıkça hız artar.

• ATA ve SATA

Ata birimi IDE teknolojisini kullanan ve onun devamı niteliğindeki bir arabirimdir. 2 farklı türü vardır. Bunlardan biri Pata (Paralel) diğeriyse Sata’dır (Seri). Pata 80 telden oluşur, geniştir. Sata 7 telden oluşur, incedir. Sata daha hızlı çalışır.

CD’ler ve CD Sürücüler

Sabit disklerin aksine veriler Cd-Rom’larda elektromanyetik mantık ile değil, optik mantığına göre kaydedilir. Bunun için verileri oluşturan 0 ve 1’leri temsil etmesi açısından yüzeyde tümsekler oluşturulur. Tümsekler ışığı yansıtıp – yansıtmama durumuna göre verilerin 0 – 1 yapısı algılanır. Cd-Rom sürücüleri 3 ana bileşenden oluşur.

1. Sürücü Motoru
2. Lazerli Okuma Düzeneği
3. Lazer Hareket Düzeneği

Cd-Rom Sürücülerin Çalışma İlkeleri :

Sürücüler de lazer düzeneği tarafından yüzeye lazer ışınları gönderilir. Lazer ışınları polikarbonat katmandan geçerek alüminyum katmanda yansımaya başlar. Yansımada ki ışık değişimlerini sürücü de yer alan optoelektronik aygıt algılar ve bu değişimlere göre 0 – 1’lere dayalı gerilim akımları üretilir.

Cd-Rom yüzeylerinin sabit disklere göre bir diğer farklılığı ise iz yapılarıdır. Cd yüzeylerinde iz ve sektör büyüklükleri eşittir.

Yalnızca okunabilir Cd sürücülerinden sonra Cd kaydediciler üretilmiştir. Kaydedicilerin temel özelliği okuma yapabilmesi yanı sıra polikarbonat yüzeyi yakarak verileri saklayabilmesidir.

• Silinebilir Cd’ler : Yeni nesil Cd sürücülerde Cd yüzeyleri yazılabilir ve silinebiilir özellik taşımaktadır. Yüzeyin ilk yakılmasından önce yüzey kristalize polikarbonat yapısındadır. Bilgi yazılırken kristal yapı erime noktasına yakın bir değerde yakılır. Yakılarak oluşturulan bilgiyi silmek için ise bir silme düzeneği (silme lazeri) kullanılır. Silme lazeriyle daha önce yakılmış olan kristalize yüzey eritilmez; ancak yüzeyin yeniden kristalize olması sağlanarak yüzey eski haline kavuşturabilir. Her silme işlemi yüzeyi deforme eder, bozmaya başlar.

Dvd’ler ve Dvd Sürücüler

Dvd’ler disk yüzeylerine göre daha küçük iz yapılarına ve yakılma alanlarına sahiptir. Cd’lere göre daha hacimli bilgileri tutabilirler. Cd’ler de farklı olarak aynı zamanda birden fazla, katman halinde yakılma alanları ve izler yapılandırılabilir.

Bunlardan başka olarak veri saklama ortamları değişik biçimler de olabilir. Örneğin USB, Blue-Ray vs…

Blu-ray Disc ( BD ) olarak da bilinen yeni nesil optik disk formatıdır. Aralarında Apple, Dell, Hitachi, HP, JVC, LG, Mitsubishi, Panasonic, Pioneer, Philips, Samsung, Sharp, Sony, TDK ve Thomson’ın da bulunduğu dünyanın önde gelen üreticilerinin Blu-ray Disc birliği ( Blu-ray Disc Association - BDA ) adı altında geliştirdikleri yeni format özellikle yeni nesil yüksek çözünürlüklü ( HD ) videoların tek bir diskte saklanabilmesinde yardımcı olurken aynı zamanda çok büyük miktarda veri depolamaya da yardımcı oluyor. Tek tabakalı bir Blu-ray disk 25 GB’lık kapasitesi ile iki saatten fazla HDTV kalitesinde görüntü veya onüç saat civarında standart çözünürlüklü görüntü saklayabiliyor. Çift tabakalı biçimi ise 50 GB veri depolama kapasitesine sahip. Blu-ray ileride kolayca genişletilebilsin diye ayrıca çoklu-katman desteğide barındırıyor, herbir katmanda 25 GB veri ile ileride veri kapatisesi 100-200 GB seviyelerinde olabilmesi planlanmaktadır.

Daha Fazla Bilgi İçin : http://tr.wikipedia.org/wiki/Blu-ray Ziyaret Ediniz.

ANAKART

Bilgi işlem mimarisine, veri ve sistem yollarına ev sahipliği yapan fiberglas’tan yapılan bir platformdur. Platform üzerinede slot veya soket adı verilen bağlantı yolları vardır.

Slotlar :

ISA – Kahverengi, uzun

PCI – Beyaz, kısa

AGP – Yeşil

RAM Slotu

İşlemci Slotu

• Veri Yolları

Bilgi işlem mimarisinin veya çevre birimlerinin birbirleriyle iletişimi veri yolları adı verilen kanallar ile gerçekleşir. Veri yolları aynı zamanda birer devredir ve “bus” adıyla ifade edilir. Veri yolları verilerin veya adreslerin aktarımında kullanılır. Veri aktarımları işlemci – bellek, işlemci – giriş çıkış birimleri ya da işlemci – genişleme yuvaları arasında gerçekleşir. Adres aktarımları ise işlemci- bellek arasında söz konusudur.

DERS SORUMLUSU : Halil YURDUGÜL

Disk Yüzeyleri : Harddisk, Cd-Dvd, Disket Sürücüler.

Disk yüzeyleri bilginin kalıcı olarak kaydedildiği elektromanyetik ortamlarda oluşur. Mimariye en yakın yüzey harddisklerdir.

DOSYA NEDİR?

Bellek dışında yer alan, veri yada komut kümeleridir. Her dosyanın bir adı ve adresi vardır.

Bilgi işlem mimarisiyle giriş-çıkış aygıtları arasında ki iletişim paralel ve seri olmak üzere iki türlüdür. Paralel iletişim birbirine paralel kanallar sayesinde veri eşzamanlı olarak iletilir. Seri iletişimde ise veri bitleri ardışık olarak iletilir.

Ders sırasında verilen bir örneği paylaşmak istiyorum. Halil hoca eğer internet paralel iletişim kullanmış olsaydı, şimdiki hızın 1000’lerce kat fazlası hızda olabileceğini söyledi. Fakat; paralel iletişimin dezavantajı şudur. Bir kullanıcı ehocam.com’a girdiğinde diğer kullanıcılar siteye ulaşamayacaklar. Ne zamana kadar ? Giren kullanıcı siteden çıktığı zaman. Yani paralel iletişim; kullanıcıları sıraya sokuyor. Sitede dolaşan kişi siteden çıktığı an, bir sonraki kullanıcı girebiliyor.

• SABİT DİSKLER

Sabit disklerde çok sayıda disk yüzeyi, disk yüzeyini döndüren motor ve okuma-yazma başlığından oluşmaktadır. Her disk yüzeyi manyetik özelliğe sahip, manyetik bir bantla kaplanmıştır. Veriler 0 – 1 olarak bu bant üzerinde ( yüzey x iz x sektör ) yapılandırılır. Okuma-yazma kafaları disk yüzeyleri üzerinde konumlanarak; bu elektromanyetik bilgileri elektiriksel bilgilere dönüştürerek, okuma yaparlar. Okuma- yazma kafaları disk yüzeylerine çok yakın konumlanır ama hiçbir zaman temas etmezler. Disk yüzeylerini döndüren motor sabit diskin içersinde yer alır. Motorun devir sayısı dakikada 5400, 7200, 10400, 15000 RPM’dir. Disk yüzeyinde ki veriye erişimler yüzeyde bulunan izler gözönüne alındığında dıştan merkeze doğrudur.

Sabit Disk Ara Birimleri

• IDE

IDE’ler anakart üzerinde yer alan, paralel iletişime uyumlu birer bağlantı noktasıdır. Anakart üzerinde yer alan IDE soketlerine, IDE kabloları takılır. Kapasitede ki diğer ara birimlere göre daha yavaştır.

• EIDE

IDE’nin gelişmiş halidir ve IDE’ye göre en önemli farkı 4 adet aygıt takabilme olanağı sağlamasıdır.

• SCSI

Bilgi işlem mimarisi ile disk yüzeyleri arasında yoğun veri trafiğine sahip bilgisayarlarda kullanılır. IDE’lerin aksine;

1. Anakart üzerinde basit bir bağlantı noktasına sahip değildir.
2. Anakarta SCSI KARTI yardımıyla monte edilir.

DERS SORUMLUSU : Halil YURDUGÜL

Mekanik Bilgisayarlar

Bu tür bilgisayarlar; basit veya karmaşık mekanik aksan üzerine kuruludur. İlk hesap makineleri (abaküs) buna örnektir. Ancak abaküsler matematiğin iki temel işlemiyle sınırlıdır. Toplama ve çıkarma işlemleri. Bir diğer sınırlılığı ise düşük basamaklı sayılarla işlem yapabilmesidir.

1642 yılında Fransız, Blaise Pascal (Matematikçi) dikdörtgenler prizması şeklinde bir mekanik aygıt geliştirdi. Pascaline adı verilen bu aygıt sadece toplama işlemi yapabiliyordu. Ancak 8 basamaklı sayılara kadar toplayabiliyordu.

1694 yılında bir Alman matematikçi olan Gottfried Wilhelm von Leibniz, Pascaline makinasını geliştirerek çarpma işlemi yapabilmesini sağlamıştır.

1820 yılına kadar Leibniz’in geliştirdiği makina yaygın olarak kullanılmıştır. Bir diğer Fransız matematikçi Thomas, 1820 yılında Aritmometre adında mekanik bir bilgisayar geliştirmiştir. Aritmometre’nin Pascaline’a göre üstünlüğü 4 temel aritmetik işlemi yapıyor olabilmesidir.

1812 yılında daha gelişmiş makina üzerinde tasarım yapılmaya başlanmıştır. Bu çalışmalar sonucu 1822 yılında diferansiyel denklemi çözmek üzere bir tasarım oluşturulmuştur. Bu makine buhar gücü ile çalışacak ve lokomotif büyüklüğünde olacaktır. Makine, depolanmış bir programa sahip olacak, hesaplama ve yazdırlamaları otomatik yapacaktı. Babbage bu makinesini hiç bir zaman yaşama geçiremedi. Ancak yaptığı tasarım kullandığı kavramlar modern bilgisayarı andırır vaziyetteydi. On yıl sonra “Analitik Makine”si adını verdiği makina üzerinde çalışmaya başladı. (Analytical Engine) Tarihte genel amaçlı bilgisayarı andıran ve bir bilgisayarın tüm vasıflarına sahip olan bir tasarıma sahipti. Babbage’ın asistanı, Augusta Ada King, Analitik makinasını çalıştırmak üzere ilk bilgisayar programını geliştirmiştir. Bu program analitik makineye delikli kartlar ile yükleyerek, aynı zamanda diğer veri girişleri delikli kart sayesinde, iç ortama aktarılcaktı.

Pascaline , Aritmometre –> Mekanik Hesap Makinesi

Diffrence Engine, Analitik –> İleri düzey matematiksel çözümler yapar. Buharla çalışır. Veri girişi yapar. Giriş birimi var. İşlemci ve belleği var.

ABD’de 1880 yıllardan itibaren nufüs sayımları üzerinde bilgisayarların kullanılması çalışmaları başlamıştır. Nüfus bürosu, Babbage ’in geliştirdiği delikli kartları; programları veya verileri iç ortama aktarmak yerine verilerin, saklanması için kullanmaya başlamıştır. Kart üzerindeki her delik bir sayı ile temsil ediliyor, iki delikli kombinasyonlar ise bir harfe karşılık geliyordu. Buna göre tek bir kart üzerinde 80 adet değişken depolanabiliyordu. Bu makineyi geliştiren kişi Herman Hollerith’tir. (Amerikalı Kaşif). Hollerith veri depolama özelliği il Babbage ’in gelişimini ilerletmiştir. Hollerith geliştirdiği makineyi ticari değer olarak gördü ve bu makinayı iş dünyasına katmak için 1896 yılında bir şirket kurdu. Adı Tabulating Machine Company. 1924 yılında ise bu şirket adını International Business Machines (IBM) oalrak değiştirdi.

IBM uzun süre delikli kart sisteminin satışı ve üretiminde bulundu. 1960’lı yıllara kadar, ABD delikli kart sistemini kullanmaya devam etti.

DERS SORUMLUSU : Halil YURDUGÜL

Bilgisayarlar verilerin işlenerek bilgi üretimine ilişkin ilkelerle çalışır. Tarih öncesi dönemden günümüze kadar değişik biçimlerde geliştirilmiş, bilgisayarlar, modern bir bilgisayar özelliği taşıyabilmesi için Van Neumann mimarisine sahip olması gerekir. Bu mimari, üç temel bileşenden oluşur : İşlemci, Bellek ve Girdi- Çıktı birimleridir.

• İşlemci

Bir komutu çalıştırmak için tasarlanmış, bilgisayar mimarisinin bir alt bileşenidir. İşleme niteliğini veren, sembollerdir. İşlemci iki alt sistemden oluşur. Bunlar aritmetik mantık birimi ve kontrol birimidir.

2+3 = { –∞ , +∞ } aritmetiksel

2>3 = { 0, 1 } mantıksal

X₁+X₂ = X₃

X₁, X_2, X_{3 :} Operand

+ : Operatör

= : Komut

Operatör

İşleme niteliği veren sembollerdir.

Operand
İşleme girecek olan veridir.

Komut

Operatör ve operandların kurallı bir şekilde oluşturdukları dizilime komut denir. komutlar verileri ilişkilendirir. KOmutlar yukardan aşağıya biraraya gelerek programı oluşturur.

1. Al Getir (Fetch)
2. Çözümle (Decode)
3. Çalıştır (Executive)
4. Sakla (Store)

Bu dört aşamanın gerçekleşme zaman birimi hz’dir. (hertz)

Bir komutun çalıştırılması için geçen süreye ve işlemlere komut çevrimi denir. (instruction cycle)

MIPS : saniyede gerçekleştirilen komut sayısı

HERTZ : komutun saniyede çalışması

• BELLEK

Komutların ve operantların geçici olarak tutuldukları yerdir. Bellekler hücrelerden oluşur ve her bi hücrenin adresi vardır. Hücreler ise 8 adet gerilim devresinden oluşur. Buna göre her bir gerelim devresinin bilgi miktarı 1 bittir. Her bi bellek hücresinin sakladığı bilgi miktarı ise 1 byte’dır.

8 bit = 1 byte

Komut Türleri :

2+3 –> orta ekli (infix)

23+ –> son ekli (posifix)

+23 –> ön ekli (prefix)

Örneğin Assembly Add, 23

Neden ikilik sistem : Bilgiler 2lik sisteme göre saklanır ve çalıştırılır.

Komutların 2lik sistemdeki karşılıklarına opkod (operation code) denir. Öneklidir.

• Giriş Çıkış Birimleri

Komutların ihtiyaç duydukları operantların (verilerin) değerlerini dış ortamdan iç ortama aktarmak için kullanılan bağlama noktalarına giriş birimi adı verilir. Komutların çalıştırılmasıyla elde edilen bilginin dış ortama aktarılmasında kullanılan bağlantı noktalarına çıkış birimi adı verilir. Bu bağlantı noktalarına entegre edilen aygıtlara ise giriş aygıtları, çıkış aygıtları, hem giriş hem de çıkış aygıtları adı verilir.

Giriş Aygıtlarına Örnek : Klavye, Mikrofon, Fare, Barkod Okuyucu, Tarayıcı, Kamera …

Çıkış Aygıtlarına Örnek : Ekran, Yazıcı, Hoparlör, Projeksiyon …

Hem Giriş Hem de Çıkış Aygıtlarına Örnek : Dokunmatik Ekran, Modem veya Ağ kartları, Cd, Harddisk, Flash Disk …

KOMUT + KOMUT = PROGRAM + PROGRAM = YAZILIM

Program : Komutların, bir problemi çözmek üzere, ardışık şekilde biraraya gelerek oluşturdukları bütüne program adı verilir. Programlar, yazılımı oluşturur. Yazılım, Sistem Yazılımları, Uygulamalı Yazılımlar, Yardımcı Yazılımlar, Geliştirme Yazılımları, Kötü Niyetli Yazılımlar gibi, alt gruplara ayırabiliriz.

İşletim Sistemi : Donanım ile yazılım arasındaki ara birimdir.

Sistem Yazılımı : Donanım mimarisinin çalışmasını sağlayan yazılım alanıdır.

Uygulamalı Yazılımlar : Kullanıcıya fayda sağlamak amacıdır. Örnek : veritabanı, kelime işlem programları, muhasebe, web tarayıcılar vs…

Yarcımcı Yazılımlar : Sistem yazılıma ek olarak üretilmişlerdir. Sistemin çalışması için gerekli yazılımları içerir. Örneğin format atmak.

Geliştirme Yazılımları : Yazılım geliştirmek üzerine tasarlanmış yazılımlardır.

DERS SORUMLUSU : Halil YURDUGÜL

Merkezi İşlem Birimi

Yazmaç : Yazmaçlar verilerin, komutların, adreslerin veya bilgilerin çok kısa süre tutuldukları bellek parçalarıdır. Yazmaçlar işlemcide yer alır, çalışmalarına göre adlandırılır. Belleklere göre çok daha hızlı çalışırlar. Ve belleklerin aksine adresleri yoktur. En önemli yazmaç akümülatördür. Akümülatör, işleme girecek olan veriyi işlem sonucu tutan yazmaçlardır.

Assembly

Load 3

Add 2

Store X

Komut Yazmacı : İşlemcide yer alan diğer önemli yazmaç Komut Yazmacı’dır. Komut yazmaçları kontrol biriminde yer alır ve bellekten getirilen komutların saklandığı yerdir. Komut yazmacının arkasında çoklayıcılar vardır. Bir sonraki çalıştırılacak olan komutu saklar.

Program Sayacı : Bir sonra getirelecek olan komutu gösterir.

Bellek Adres Yazmaçları : Bellekten alınıp getirilecek olan operantın adresini tutar. Kontrol birimi komutlarda yer alan operantların adreslerini bu yazmaçtan olarak operanta erişir ve o değeri akümülatöre yükler. ( Memory Adress Register )

• Aritmetik Mantık Birimi

Komutların aritmetik veya mantıksal işlemlerini icraa eden birimdir. Genel olarak devrelerden, yazmaçlardan ve iletim yollarından oluşur.

• Kontrol Birimi

Bir komut çevrimi üç evresi “Al Getir, Çözümle, Sakla” bu birimde gerçekleştirilir.İşlemcide yeralan yazmaçlar kontrol birimi tarafından kullanılır. Komutların çalıştırılmasında ki organizasyon kontrol birimi tarafından yapılır. Aritmetik mantık birimi matematiksel ve aritmetik işlemler yapmasa bile: Van Neumann mimarisinin bileşenleri arasında veri ve komut iletişimini sağlar. Veri transferlerinde kodların çalıştırılmasıda bu birimde yapılır.

• Giriş Çıkış Birimleri

Bilgisayar ve dış dünya rasındaki iletişimi sağlayan bağlantı noktaları giriş-çıkış birimi olarak adlandırılır. Bu bağlantı noktaları ara birim olarakda adlandırılır. Ve bu bağlantı noktaları programlanmış, ana programlar tarafından kontrol edilir. Bağlantı noktaları Ara Bellek adı verilen geçici bellek ve programlanabilir komut bölümlerinden oluşur. Komut bölümleri bağlantı noktasının devamında yer alan iletişim kanalının kontrolü için yapılandırılır. Ara Bellek ise gelen verilerin toplanması, yığınlaştırılan kümelerin iç veya dış ortama aktarılması ilkesiyle çalışır.

DERS SORUMLUSU : Halil YURDUGÜL

MODERN BİLGİSAYARLAR

Bu kapsamdaki bilgisayarlar ortak özellikleri itibariyle beş farklı grupta yer alır.

• Birinci Nesil Bilgisayarlar (1945 – 1956 )

Bu kapsamdaki bilgisayarlardan bir tanesi IBM tarafından geliştirilen Mark 1 adındaki bilgisayardır. Mark 1 mekanik parçaları elektromanyetik hareket ettirerek işleyen bir yapıya sahiptir. Bir işlemi yaklaşık 4 saniyede yapıyordu. Makinenin hızı yavaştı. Ancak matematiksel ve karmaşık işlemleri yapabiliyordu.

Bu kapsamdaki önemli ikinci bilgisayar ENIAC adındaki bilgisayardır. Mark 1 den bin kat daha hızlıydı. Savaş esnasında ABD hükümeti ile Pennysluania Üniversitesi işbirliğiyle üretilmiştir. Bu makinenin özellikleri arasında 18000 adet vakumlu tüp, 70000 direnç, 5 milyon bağlantı noktasıdır. Makinenin harcadığı elektrik ise 160 KW dır.

1945 yılında Van Neumann EDVAC adında bir bilgisayar tasarlamıştır. En önemli özelliği belleğinde hem komut kümeleri hem de veri kümelerini tutabilmesidir. Van Neumann’ın bu buluşu depolanmış program kavramını bilgisayar dünyasına kazandırmıştır. Geliştirdiği mimariyle işlemci, bellek gibi giriş, çıkış öğeleri vardır.

1951 yılında Van Neumann mimarisi üzerine kurulu UNIAC bilgisayar geliştirilmiştir. En önemli özelliği ise ilk ticari bilgisayar olmasıdır.

• İkinci Nesil Bilgisayarlar (1956 – 1963 )

1948 yılında Transistörler geliştirilmiştir. Transistörler sayesinde Vakumlu Tüpler kullanılmadığından dolayı makinelerin hacmi küçülmeye başlamıştır. Transistörü kullanılarak üretilen ilk bilgisayara LARC adı verilmiştir. İkinci nesil bilgisayarlar önce savunma sanayisinde daha sonra ise ticari yaşamda kullanılmaya başlamıştır. İkinci nesil bilgisayarlar günümüz bilgisayarların tüm bileşenlere sahiptir. 1960’lı yıllardan itibaren bilgisayar programlama dillerinde hızlı gelişim göstermiştir. Bu nedenle bir meslek olarak bilgisayarcılık, ikinci nesil zaman diline karşılık gelir.

• Üçüncü Nesil Bilgisayarlar (1964 – 1971 )

Transistörlerin gelişimi bilgisayar dünyasındaki tüm sorunları çözmemiştir. Transistörler çalışırken büyük miktarda ısı yaydıklarından bilgisayar bileşenlerine tahribat yapıyorlardı. 1958 yılında ilk bütünleşik devre geliştirildi. Bütünleşik devrenin yapısı: küçük bir silikon içerisinde elektronik bileşenlerden oluşuyordu. Daha sonra mühendisler yarı iletken adı verilen tek bir yonga içerisine çok sayıda devre yerleştirmeyi sağlamışlardır. Sonuç olarak birçok elektronik bileşen yongalar ortaya çıkmıştır. İşletim sistemi bu dönemde geliştirildi. (Unix)

• Dördüncü Nesil Bilgisayarlar (971 – ~ )

Dördüncü nesilde yüzlerce devrenin tek bir yongaya yerleştirildiği “büyük boyutlar bütünleşik” (Large Scale Circuits) daha sonra milyonlarca yongalar için bir yonga geliştirilmiştir. 1971 yılında INTEL firması 4004 yongasını üretmiştir. BU versiyonda mimarinin tüm bileşenleri ten bir yongada toplanmıştır. Be gelişmelerden dolayı IBM ilk kişisel bilgisayarı üretmiştir. (1981)

• Beşinci Nesil Bilgisayarlar (1956 – 1963 )

Bu tür bilgisayarlar paralel işlemcili bilgisayarlardır. Paralel sistemler Van Neumann mimarisinin aşıldığı sistem olarak da bilinir. Taşınabilir bilgisayar adını alır ve geleceğin teknolojisini oluşturur.