Peki Spider Ä°le Neler Yapabiliriz ?

Büyük indirme sitelerinin veritabanlarını çalarak kendiniz bir arşiv oluşturabilirsiniz. (Örnek: www.frmdownload.com) Frmdownload.Com aslında benim uzun zamandır aklımda olan bir projeydi. Projenin amacı büyük indirme sitelerinin programlarını alıp, tek bir sitede kullanmaktı. Dersler, sınavlar derken siteyle uğraşamadım. Sadece inndir.com ve tamindir.com sitelerinin programlarını alabildim.

Sizinde tahmin ettiğiniz gibi verilerin arşivlenmesi için çok uzun bir zaman  ve zahmet gerekmektedir. Tüm verileri çekmek 2Mbit bağlantıda 2 gün sürdü. Toplamda bu iki siteden 6 gblık bilgi indirdim. Her bir sayfa 100Kb ile 800Kb olduğunu düşünürseniz binlerce sayfada dolaştığını anlayabiliyoruz. Burada, google'da ki sayfa sayısını görebilirsiniz.

Spider ile ;

• BaÅŸka sitelerin sayfa bilgilerini alabilirsiniz.
• Sitelerin genel çalışma algoritmasını çözerseniz, tüm siteyi istediÄŸiniz gibi kullanabilirsiniz. (FrmDownload.Com gibi)
• Winamp Shoutcast ile radyo bilgilerini alıp, sayfanıza entegre edebilirsiniz. (Sayfanızda Çalan Åžarkı, Åžarkı UzunluÄŸu, Önceki Åžarkı gibi bilgileri gösterebilirsiniz)

Bunun gibi yaratıcılığa bağlı olarak örnekleri çoğaltmamız mümkündür.

Bu Yazının Amacı Ve Kazanımlar

Bu yazının amacı; Google'da arama sonuçları sonrası çıkan verileri, alabilmek ve istediğimiz bir yerde kullanabilmek. Yazı sonunda bir web sayfasınından veri nasıl çekilir, çekilen verilerin içinden kodlar nasıl alınır ve bunları düzenli bir şekilde nasıl elde edebiliriz gibi konularda bilgi sahibi olacaksınız.

Çok uzattık artık kodlamaya gelelim.

Amacımız herhangi bir arama sonrasında (ehocam.com örnek amaçlı) çıkan sonuçları almak.

Yani ;
N tane sonucumuzdan

1. olanın başlığını, site linkini ve google'da çıkan kısa metnini,

2. olanın başlığını, site linkini ve google'da çıkan kısa metnini

...

N. olanın başlığını, site linkini ve google'da çıkan kısa metnini

elde edebilmek

Ana fonksiyonlarımız 3 tanedir. Bu kodları nerden bulduğumu, düzenleyip düzenlemediğimi gerçekten hatırlamıyorum. Yazan arkadaşın ellerine sağlık.

1. Fonksiyon fonkXmlHttp
   Bu fonksiyon xml yardımı ile istediğimiz sayfanın html kodlarını bize getirecek. Kullanımı fonkXmlHttp(siteurl)

   Dim TumVeri
   TumVeri = fonkXmlHttp("http://www.google.com.tr/search?hl=tr&q=Ehocam.Com")
   

2. Fonksiyon fonkStream
   Bu fonksiyon ise, fonkXmlHttp ile aldığımız kodları, istediğimiz karakter formatına dönüştürüyor. Örneğin alınan verileri UTF8 şeklinde kullanmak isteyebiliriz.
3. Fonksiyon fonkVeriCek
   En fazla kullanacağımız fonksiyon budur. Bu fonksiyon gelen html kodların içerisinde, seçilen blok aralıklarını bize veren fonksiyondur. Kullanımı

   fonkVeriCek(HtmlKodlar, BaÅŸlamaEtiketi, BitiÅŸEtiketi)
   

Biraz kasma zamanı geldi. Google'nin algoritmasını çözelim hemen.

Yapmamız gereken birinci kural amacımızı belirlemek olacaktır. (Saat sabahın 03:02 si. Bende ki fanteziye bak yahu )
Hemen C:InetpubwwwrootGoogle altına default.asp dosyamı oluşturuyorum.
Default.asp dosyamın en başına yukarıda bahsettiğim 3 adet fonksiyonumu ekliyorum. (Yeni dosyama buradan ulaşabilirsiniz. )
Blok aralıklarını belirlemeden önce, tüm veriyi bir değişkende toplayalım. Bunun için fonkXmlHttp fonksiyonumuzu kullanmamız lazım. Arama yapacağımız sözcük veya kelime aşağıda kırmızı kutucuktaki yere yazılacak.

<%
TumVeri = fonkXmlHttp("http://www.google.com.tr/search?hl=tr&q=Ehocam.Com")
%>

Yeni dosyamıza buradan ulaşabilirsiniz.

Elimizde şu an arama sonucunun html kodları bulunmaktadır. Burada almak istediğimiz değeri, genelden özele prensibinde olduğu gibi, en dıştan en içe doğru eleme yoluyla elde edeceğiz.

Almak İstediğimiz Bölüm

Almak İstediğimiz Bölümün HTML Kodları

Gördüğünüz gibi çok karmaşık bir sistem ortaya çıkıyor. Keşke elimden gelsede nasıl bulduğumu aşama aşama anlatsam. Fakat o kudreti kendimde şu an göremiyorum. Projeyi özelleştirip ekran görüntüsünü ekliyorum. Projenin Vb.Net ve  Asp ile yapılmış şekillerine aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz.

GoogleBot - Asp (247)

VisualBasic Spider Kodlari (235)

• ODBC Ä°le BaÄŸlantı

<%

Dim veritabaniDizin

Dim veritabani

veritabanidizin="test.mdb"

Set veritabani = Server.CreateObject("ADODB.Connection")

veritabani.Open "DRIVER={Microsoft Access Driver (*.mdb)}; DBQ=" & Server.MapPath(veritabanidizin)

%>

• OLEDB Ä°le BaÄŸlantı

<% Dim veritabaniDizin

Dim veritabani veritabanidizin="test.mdb"

Set veritabani = Server.CreateObject("ADODB.Connection")

veritabani.open "Provider=Microsoft.Jet.OLEDB.4.0;Data Source=" & Server.MapPath(veritabanidizin) & ";User Id=;Password=;"

%>

• KAYIT EKLEME NASIL YAPILIR ?

<%

Dim veritabaniDizin,veritabani

Dim rec,RSQL

veritabanidizin="test.mdb"

Set

veritabani = Server.CreateObject("ADODB.Connection")

veritabani.open "Provider=Microsoft.Jet.OLEDB.4.0;Data Source=" & Server.MapPath(veritabanidizin) & ";User Id=;Password=;"

Set rec = Server.CreateObjecT("ADODB.RecordSet")

rSQL = "test"

rec.open rSQL,veritabani,3,3

rec.addnew

rec("ad")="Çağdaş"

rec("soyad")="Karademir"

rec("no")=207

rec("tarih")=Now()

rec.update

rec.close

Set rec=Nothing

veritabani.close

Set veritabani=Nothing

%>

Veritabanımıza bağlantı kurduktan sonra;

1. Tablo ( kayıt setini ) nesnemizi tanımlıyoruz. ( Set rec = Server.CreateObjecT("ADODB.RecordSet") )
2. RSQL değişkeni sql cümlesi yazmak için kullanabiliriz. Burada kayıt eklemek için nesnemizin .addnew komutunu kullandığımızdan sql yazmaya gerek yoktur. RSQL değişkenimize işlem yapmak istediğimiz tablonun adını yazıyoruz. ( rSQL = "test" )
3. Bağlantı nesnemizi ( veritabani ), tablomuzla ( kayıt seti (recordset) ) ilişkilendirmemiz gerekiyor. rec.open komutunu kullanarak kayıt setimizi, RSQL değişkenindeki sql cümlesi sorgusu yaparak, veritabani bağlantısıyla hem okunur hem de yazılabilir bir şekilde açıyoruz. ( rec.open rSQL,veritabani,3,3 )
4. Yeni kayıt ekleyeceğimiz için veritabanımızda geçici bir satır oluşturmamız lazım. Bunu da rec.addnew komutumuz ile yapıyoruz. Bu şekilde veritabanında geçici olarak işlem yapmamızı sağlayacak gizli bir satır oluşuyor.
5. Şu ana kadar veritabanımızın bağlantısını yaptık, işlem yapacağımız tablomuzu tanıttık, geçici bir satır oluşturduk. Bundan sonra tablomuzun içindeki sütunlara veri girebiliriz. Bunuda yaparken yine kayıt setimizi ( recordset ) kullanacağız. rec olarak tanımladığımız kayıt setimizin içine işlem yapmak istediğimiz sütunun adını yazıyoruz ve veriyi atıyoruz. ( rec("ad")="Çağdaş" ) ( rec("soyad")="Karademir" ) ( rec("no")=207 ) ( rec("tarih")=Now() )
6. Atama işlemlerimizi yaptıktan sonra geçici satırımızı, gerçek satıra dönüştürmemiz lazım. Eğer dönüştürmezsek sayfa kapandığı an geçici satır kayıt edilmediğinden silinecektir. Bu olayı rec.update komutu ile yapıyoruz. Böylelikle işlemi kaydetmiş oluyoruz.
7. Kayıt setimizi rec.close kapatıyoruz.
8. Kayıt setimizi Set rec=Nothing komutu ile işlem yapılmasını engelliyoruz. ( Nedeni : O sayfada eğer birden fazla aynı isimde kayıt seti varsa işlemlerin karışmaması için yapabiliriz )
9. veritabani.close veritabanı ile bağlantıyı kapatıyoruz.
10. Set veritabani=Nothing komutu ile o sayfada bir daha varitabani bağlantısının kullanılmasını yasaklıyoruz. ( Nedeni : Access veritabanına ne kadar çok kullanıcı girerse o kadar fazla performans kayıbı olur. Eğer veritabanı bağlantımızı işlem yaptıktan sonra kapatırsak, veritabanında aynı anda işlem yapma hızı, diğer kullanıcılar için daha hızlı olacaktır. )

• KAYIT SÄ°LME NASIL YAPILIR ?

<%

Dim veritabaniDizin,veritabani

Dim rec,RSQL

veritabanidizin="test.mdb"

Set

veritabani = Server.CreateObject("ADODB.Connection")

veritabani.open "Provider=Microsoft.Jet.OLEDB.4.0;Data Source=" & Server.MapPath(veritabanidizin) & ";User Id=;Password=;"

Set rec = Server.CreateObjecT("ADODB.RecordSet")

rSQL = "Select * from test where ad='Çağdaş'"

rec.open rSQL,veritabani,3,3

do until rec.eof

if rec.eof then exit do

rec.delete

rec.movenext

loop

rec.close

Set rec=Nothing

veritabani.close

Set veritabani=Nothing

%>

Veritabanımıza bağlantı kurduktan sonra;

1. Tablo ( kayıt setini ) nesnemizi tanımlıyoruz. ( Set rec = Server.CreateObjecT("ADODB.RecordSet") )
2. RSQL değişkenine Sütun adı Ad olan, içeriği Çağdaş olan verileri listelemek için Select * from test where ad='Çağdaş' sql cümlesini kullanıyoruz. Tüm verileri listelemek için sadece test yazabilir veya Select * from test yazabilirsiniz. Veya Numarası 207 olan öğrencileri seçmek için Select * from test where no='207' cümlesini kullanabilirsiniz.
3. Rec.open komutunu kullanarak kayıt setimizi, RSQL değişkenindeki sql cümlesi sorgusu yaparak ( Select * from test where ad='Çağdaş' ), veritabani bağlantısıyla hem okunur hem de yazılabilir bir şekilde açıyoruz. ( rec.open rSQL,veritabani,3,3 )
4. Daha sonra sorgu sonunda elimizdeki verileri silmek için bir döngü oluşturmamız lazım. Çünkü bunu yapmaz ve direk silme işlemi yaparsak ilk satırı silip işlemi durduracaktır. do until rec.eof cümlesi ile sorgu sonunda oluşan verilerin satırlarına ulaşabileceğiz. ( Örneğin kayıt sayısı 30 ise, 30 kere içindeki komutları gerçekleştirecektir. )
5. if rec.eof then exit do cümlesi, satır sonuna ulaştığında döngüden çıkmamızı sağlayacak. ( Kullanmazsak son satırdan sonra veri olmayan geçici satıra ulaştığında, sil komutu verdiğimiz an, veri olmadığından hata oluşacaktır. Fakat bu kod sayesinde son satıra gittikten sonra döngüden çıkmamızı sağlayacaktır. )
6. Aktif satırdaki verileri rec.delete komutu ile sileriz.
7. Rec.movenext abir sonraki satıra geçmemizi sağlar. Döngülerde dikkat edilmesi gereken bir komuttur. Aksi halde sonsuz döngüye girip bilgisayarın donmasına sebep olur. Buradaki işlevi ise, silinen satırdan sonraki satıra geçip, işlemleri o satırda yürütmektir.
8. Kayıt setimizi rec.close kapatıyoruz.
9. Kayıt setimizi Set rec=Nothing komutu ile işlem yapılmasını engelliyoruz. ( Nedeni : O sayfada eğer birden fazla aynı isimde kayıt seti varsa işlemlerin karışmaması için yapabiliriz )
10. veritabani.close veritabanı ile bağlantıyı kapatıyoruz.
11. Set veritabani=Nothing komutu ile o sayfada bir daha varitabani bağlantısının kullanılmasını yasaklıyoruz. ( Nedeni : Access veritabanına ne kadar çok kullanıcı girerse o kadar fazla performans kayıbı olur. Eğer veritabanı bağlantımızı işlem yaptıktan sonra kapatırsak, veritabanında aynı anda işlem yapma hızı, diğer kullanıcılar için daha hızlı olacaktır. )

• YAÅžAYABÄ°LECEĞİNÄ°Z SORUNLAR

Kodları yazarken ayrıntılı bir şekilde denetleme yapmaya çalıştım. Kodlarla ilgili galiba bir sorun yaşamazsınız. En büyük problemi büyük ihtimalle veritabanına yazma izninden yaşarsınız.

1. Bilgisayarım'ı Açın.
2. Üst menüden Araçlar – Klasör Seçenekleri’ne girin.
3. Görünüm Sekmesine Gelin.
4. Basit Dosya Paylaşımını Kullan (Önerilen) seçeneğin yanındaki tick işaretini kaldırın.
5. Tamam deyip kaydedin.

Basit Dosya Paylasimi Aktif Yapmak (215)

Veritabanına izin vermek için;

1. Veritabanını sağ tıklayın.
2. Özellikler seçin.
3. Güvenlik sekmesine gelin. ( Yukarıdaki işlemi yapmazsanız Güvenlik sekmesi gelmez. )
4. Ekle butonuna tıklayın.
5. Seçilecek nesne adlarını girin bölümüne Everyone yazın.Tamam butonuna tıklayın.
6. Everyone seçin, Tam denetim kısmında, izin ver kısmını işaretleyip kaydedin.

Dosyaya Yazma Izni Vermek (181) Access Veritabani Proje Dosyasi (259)

Mesela web üzerinden alacağınız bir VPS sunucusunu (sanal bilgisayar) varsayalım. Bunun için varolan güçlü datacenterlar vardır. Sonra birtakım programlar sayesinde (mesela VMWARE) makinanın donanım parçalarının benzerinin bir kopyası çıkartılır. Daha sonra istenilen işletim sistemi kurulur. (Daha fazla ayrıntıya girmek istemiyorum. Daha ilerde sanal bilgisayar nasıl kurulur, ağ yapılandırılması hakkında bilgiler vereceğim.)

Sizin evinizde kurmuş olduğunuz işletim sisteminden hiç bir farkı yoktur. Yükleme biter ve gerekli işletim sistemi güncellemeleri yapılır. Sonrasında Asp dosyalarının çalıştırılması için gerekli hizmet programı yüklenmesi gerekir. Bu IIS'tir. Yani başka bir program filan yüklemezsiniz. Varolan sunucunuzda yer alan hizmet programıda budur zaten. (Genellikle asp için konuşuyorum. Php için mutlaka linux serverlarda apache kurulması daha mantıklıdır.)

KURULUM

IIS yüklemek için sadece "Windows Xp" cdsine ihtiyacımız var. Bunu temin ettiğinizi varsayarak programın yüklemesine başlayalım.

• Bilgisayarımı açın. Oradan Denetim Masasını açın. (Kısaca denetim masasına ulaşın)
   

• Denetim Masasından Program Ekle Kaldır'ı Açın.
  

• Program Ekle Kaldır'da Sol Bölümde 3. Kısımda "Windows BileÅŸenleri Ekle Kaldır" butonunu tıklayın.
   

• Yukarıdaki Resimde Yeri GösterilmiÅŸtir.     Â

• Tıkladığınızda Ãœstteki Gibi Bir "Bekleyin" Formu Çıkacak. Bilgisayarınızın Performansına Göre 3 ile 5 saniye farkla açılır.
   

• Bu kısım windows'un bileÅŸenlerini yer edinmiÅŸtir. Listeden eklemek veya silmek istediÄŸiniz bölümleri ayarlayabilirsiniz.    Â

• AÅŸağı doÄŸru inip Internet Information Servise (IIS) seçeneÄŸini bulun.
   

• Yanındaki boÅŸluÄŸu tıklıyoruz. Ve seçilmiÅŸ hala getirin.
   

• Seçtikten sonra Ä°leri butonuna tıklıyoruz ve yükleme baÅŸarıyla gerçekleÅŸiyor.

IF Then Else

Çoğunlukla kullanılan yöntem budur. Fakat if then else komutu tatmin etmediği zamanlarda Select Case kullanabiliriz. Genel kullanımı aşağıda ki gibidir.

 <%
if ÅŸartlar then
buradaki kodları uygular
else
buraya gelecek kodları uygular
End if
%>

Bir diğer kullanımı ise;

 <%
if ÅŸart1 then
buradaki kodları uygular
elseif ÅŸart2 then
buraya gelecek kodları uygular
else
hiçbiri uymazsa buraya gelecek kodları uygular
End if
%>

şekildedir. Aşağıdaki örnekten çok iyi anlaşılacaktır.

 <%
Dim ad
ad="Çağdaş"
if ad="Samet" then
response.write("Adınız Samet")
elseif ad="Caner" then
response.write("Adınız Caner")
elseif ad="Tarık" then
response.write("Adınız Tarık")
else
response.write("Adınız Çağdaş")
End if
%>

Yukarıda ki örnekte ad isimli bir değişken oluşturduk ve ona Çağdaş değerini atadık.

• Ad deÄŸiÅŸkeninin içerisi Samet ise sayfaya Adınız Samet yazdırdık
• EÄŸer ad Ahmet ise o halde sayfaya Adınız Ahmet yazdırdık.
• EÄŸer ad Tarık ise o halde sayfaya Adınız Tarık yazdırdık.
• EÄŸer Ä°kiside deÄŸilse ekrana Adınız ÇaÄŸdaÅŸ yazdırdık.

Select Case

Select Case'de, if then else gibidir, fakat ondan farkı tek bir değişken üzerinde şartları kontrol ederiz. Yukarıda ki örneği bu Select Case kullanarak yapalım

 <%
Dim ad
ad="Çağdaş"
Select Case ad
Case "Samet" : response.write("Adınız Samet")
Case "Caner" : response.write("Adınız Caner")
Case "Tarık" : response.write("Adınız Tarık")
case else : response.write("Adınız Çağdaş")
End select
%>

Ad değişkenimize yine Çağdaş'ı atadık. Sonra Select Case ad komutu ile ad değişkeni üzerinde sorgulama yapacağız. Case "değişken" ise : (iki nokta) dan sonra gelen komutları uygular. Eğer hiç biri uymazsa Case Else'nin kodlarını uygular.

 <% option explicit %>

NASIL DEĞİŞKEN OLUŞTURABİLİRİM ?

Değişkeni Dim komutu ile yaparız. Dim komutu içeriği değişebilen değerler atamamızı sağlar. Yani bir sayı tanımlıyorsak, o sayıyı istediğimiz kadar farklı bir değer atayabiliriz. Sayfanın başında 5 iken sonunda 10 atayabiliriz.

<% Dim site_adi %>

Fakat bazı durumlarda ise değişkeni sabitlememiz ve değiştirmememiz gerekebilir. Örneğin sayfa da site adı değişmez. Bu değişkeni sayfanın ilk yüklendiği yerde tanımlarsak sayfanın son satırına kadar değişme olmaz. Eğer değiştirmek istersek hata oluşur. Asp'de bu, Sabit Değerler diye adlandırılır. Sabit bir değeri Const komutuyuyla yaparız.

<% Const site_adi %>

Bir değişkene birden fazla değer yüklediğinde problemler daha hızlı çözülebilir. Örneğin dünyada ki ülkeler ile ilgili bir çalışmamız olduğunu varsayalım. Bir değişkene 185'den fazla ülkeyi nasıl atayabiliriz ? Kullanacağımız komut Değişken( değişken sayısı ) şeklindedir.

<%
Dim ulkeadi(185)
ulkeadi(1)="TR"
ulkeadi(2)="YM"
'... bu ÅŸekilde devam edilebilir
%>

Vb script dilinin kullanabileceğimiz bir çok fonksiyonu vardır. Bunları zamanı geldiğince açıklayacağız. Aşağıdaki örneğe bir gözatalım. Dünya örneği nerden geldi aklıma bilmiyorum ama galiba bizi tatmin edici bir örnek olacak

<%
'Gezegen Adı : Dünya
'Yaşadığı İnsan Sayısı : 6 000 000 000
'Toplam Ülke Sayısı : 190
'Ülke 1= Türkiye
'Ãœlke 2= Rusya
'Ãœlke 3= Amerika
'Ãœlke 4= Irak

gezegen_adi="Dünya"
insan_sayisi= _
6000000000
toplam_ulke=190
Dim ulke(4)

ulke(1)="Türkiye" : ulke(2)="Rusya"
ulke(3)="Amerika"
ulke(4)="Irak"
%>

Yukarıda ki kodların yazım tekniklerinide kontrol etmenizi öneririm. : işareti ile yanyana kodlar yazabiliyoruz mesela veya çok uzun satırlık kodlarda alttaki satıra devam etmek için _ kullanabiliyoruz. Pratikte çok yararlı kodlardır.

Değişken oluştururken de bazı kurallar var.

1. Değişken adının baş karakteri, harften oluşmalıdır. Mesela A2 değişkeni doğru iken 2A değişkeninde hata verecektir.
2. Değişkenlerin arasında boşluk olmaması gerekir. Eğer çok uzun ve anlaşılmaz bir değişken haline geliyorsa _ (alt çizgi) ile ayırabilirsiniz. Mesela ogrenci_adi doğru iken ogrenci adi yanlıştır.
3. Elbette ki ingilizce standartlarına uygun olması gerekir. Mesela değişkenlerimizde ç,ğ,ü,ı kullanamıyoruz.
4. Son olarak da değişken adımız 255 karakterden fazla olamaz.

Yukarıda ki son örneğimizde olabildiğince farklı yazmaya çalıştım. Dikkat ettiyseniz ' (trk tırnak) işaretini asp'de tek satırlık açıklamalar için kullanıyoruz. ' işaretinden sonra bulunduğu satırda yazacağınız yazıları, yorumlayıcı atlar. Kullanıcıda bu satırları göremez. Bir diğer açıklama için kullanabileceğimiz etiket dir. Bu kodları asp etiketleri (<% %>) dışında kullanabilirsiniz. Bu da açıklayıcı bir etikettir. Fakat kullanıcı kaynak kodları göster dediğinde arasında yazdığınız herşeyi görebilirler.

METİN ve SAYI DEĞİŞKENLERİNİN KULLANIMI

<%
degisken1="Çağdaş"
degisken2="Karademir"
degisken3="18"
degisken4=18
degisken5=20
response.write("D1 + D2=" & degisken1 + degisken2) + "<br>"
response.write("D1 + D3=" & degisken1 + degisken3) + "<br>"
response.write("D2 + D3=" & degisken2 + degisken3) + "<br>"
response.write("D4 + D5=" & degisken4 + degisken5) + "<br>"
%>

Yukarıdaki örneği bir metin.asp diye wwwroot klasörünün içine kaydedin. Daha sonra tarayıcınızın adres kısmına http://localhost/metin.asp yazıp, çalıştırın. Ekranımıza

D1 + D2=ÇağdaşKarademir
D1 + D3=Çağdaş18
D2 + D3=Karademir18
D4 + D5=38

böyle bir görüntü çıkar. Buradan çıkaracağımız sonuç metin değerli verilerimizi " " (çift tırnak - çift tırnak) işaretleri arasında yazıyoruz. Sayısal değerlerimizi ise direk yazabiliriz. İstersek sayısal değerimizi tırnaklar içinde de yazabiliriz. Çünkü Çağdaş kelimesini sayısal bir değer de kullanamayız ama 18 sayısını metinsel işlemlerde kullanabiliriz. Yukarıdaki gibi.

KULLANABİLDİĞİMİZ OPERATÖRLER

Asp'de Vbscript ile kod yazarken kullandığımız ve işlemlerde kolaylık sağlayan operatörler vardır. Bunlardan birkaçını aşağıda topla oluşturup yazdım. Geri kalanları ise gerektiğinde yazarım.

Yukarıdaki operatörler en fazla kullanılanlardır. Ayrıca belirtmem gerekirse if komutunu mantıksal sınamalarda kullanırız. Mesela D1 değişkenin değeri 5 ise bunu yap değilse şunu şunu yap gibisinden. En fazla kullanacağımız sınamalardan biridir. Mantıksal sınamalar açılmışken yazımızı mantıksal sınamalar üzerinden devam edelim.

Belki de ilk başlayanlar için veya hevesi olanlar için en fazla sorulan sorudur.

Bir programlama diline nasıl başlayabilirim?

Acaba başlasam zamanım boşa mı gider ?

Becerebilir miyim ?

O kadar zorluğun altından kalkabilirmiyim ?

Ne zaman sürede öğrenebilirim ?

....

Arkadaşlar programlama dilleri gökten zembille inmedi. Doğal olarakda bunu yazanlar birer insanoğlu. Onun için fazla korkmanıza gerek yok. Öğrenen nasıl öğrendiyse veya öğreniyorsa siz de bu şekilde öğreneceksiniz.

Öğrenmek, sadece öğretenin bilgilerini beyninize kopyalamanızı sağlar. Daha sonra onu geliştirebilmek tamamen sizin elinizdedir. Bunu yapabilmek içinde çok zaman harcamanız gerekmektedir. Bolca örnek yapmanız ve bolca hata yapmanız, sizin için çok önemli. Çünkü hatalar, insanın onlardan ders almasını sağlar. Ve bir daha o hatalara tekrardan düşmezler. Düşseler bile ne yapacaklarını çok iyi bilirler. Onun için bolca hata yapın

Yukarıda belirttiğim gibi Asp'den korkmanıza gerek yok. Sadece püf noktaları bilmeniz ve geride güvenlik açığı bırakmamaya dikkat etmelisiniz.

AZCIK GÄ°RÄ°Åž YAPALIM

Programlama dillerine başlarken sizin ihtiyaçlarınızı karşılayabilecek dilller seçmelisiniz. Eğer sadece basit sayfalar yapıyorsanız etkileşimli diller dediğimiz, veritabanında kayıt tutmak, başka siteler üzerinden veri almak ve göndermek, form işlemleri, ...vs yapmayacaksanız asp bilmenize gerek yok. Bu işlere girmeden önce mutlaka araştırmalı ve yukarda belirttiğim gibi bazı unsurları dikkate almanız gerekmektedir.

Bir programlama dili öğrenirken zaman mutlaka önemlidir. Bunu tahmin etmek çok zordur. Kendi ihtiyaçlarınıza göre değişebilen sürelerde öğrenebilirsiniz.

ASP NEDÄ°R ?

Asp, Active Server Pages (Aktif sunucu sayfaları) kelimelerinin baş harflerinden oluşmuş, Microsoft firmasının desteklediği bir yapıdır. Sayfalarınıza canlılık ve etkileşim vermek için kullanılır. Asp ile birçok gelişmiş web sayfası oluşturabilirsiniz. En basitinden aklıma gelenler : banka sitesi, alışveriş sitesi, günlüğünüzü tutmak için bir site, bilgilerinizi paylaşmak için bir forum veya portal, kütüphane sayfası, vs... binlerce örnek verebiliriz. Yani kısacası asp sizin sayfalarınızı daha etkin kullanmanızı sağlayan bir teknolojidir.

Sunucu üzerinde derlenir. Sonra internet tarayıcılarında html şekline dönüştürülür ve siz html olarak görürsünüz. Yani sizin yazmış olduğunuz sayfaları internet ortamında çalıştırdığınızda kodlar gözükmez. Dosyanın kendisine sahip olunması gerekir.

Asp öğrenmeniz için ek hiç bir kaynağa ihtiyacınız yok. Eğer kendinize ait bir web alanınız yoksa kendi bilgisarınızda asp dosyalarını çalıştırabilirsiniz. Bunun için buradaki makaleyi okuyabilirsiniz.

Kişisel sunucumuzu kurduktan sonra IIS hakkında burada bir kaç şey belirtmem gerekiyor. Html uzantılı dosyaları normal olarak tıkladığınızda varsayılan tarayıcınız üzerinden çalıştırabilirsiniz. Burada herhangi bir sorunumuz yok. Fakat asp dosyalarını çalıştırabilmek için uzantısını asp yapmamız şart. İşletim sisteminiz, asp dosyalarını tıkladığınız zaman, varsayılan asp uzantısını, bünyesine alan program ile açacaktır. Eğer visual studio yüklüyse visual studio ile açılır, dreamweaver yüklüyse dreamweaver ile açılır, ... . Fakat dosyayı çalıştıramazsınız. IIS yüklendikten sonra C:/ dizini altında size Inetpub klasörü oluşturur. IIS üzerinde herhangi bir değişiklik yapmadığınız sürece burada wwwroot klasörünü ana sunucu dizini olarak görür.

Biraz karışık oldu galiba. Hemen örnekle ne demek istediğimi anlatıyım. Şimdilik notepad üzerinde çalışalım. Notepad açın ve aşağıdaki kodları yazın.

<%="BU BİR BENİM İLK ASP SAYFAM. = komutu response.write komutu yerine geçer"%>

Dosyanın adını ornek1.asp olarak kaydedin. Ve bu dosyayı C:/Inetpub/wwwroot klasörünün içine atın. Sonra internet tarayıcınıza gelip http://localhost/ornek1.asp yazın ve giriş tuşuna basın.

Sonra karşımıza

böyle bir mesaj gelirse asp dosyamız çalışıyor demektir. Anlatmak istediğim burda localhost yazınca bilgisayarınız, o adresi wwwroot klasörünün içi kabul ediyor. Eğer wwwroot klasörünün altına AspOrnekleri diye klasör açarsanız ve içine deneme.asp diye bir dosya atarsanız tarayıcınıza http://localhost/aspornekleri/deneme.asp yazmanız gerekecektir.

Daha sonra ayrı sürücülerde sanal site oluşturma gibi bir çok özelliği burada paylaşmaya çalışacağım. IIS üzerinde site kurmayı, PLESK kurmayı ve çok daha fazlasını diğer yazılarda bulabileceksiniz.